จากภาพเขียนอ.ถวัลย์ สู่ภาพ " ภิกษุสันดานกา " และเชื่อเถอะว่า คงไม่จบที่ " พระพุทธรูปอุลตร้าแมน "
ความขัดแย้งทางความคิด โดยเฉพาะในแวดวงศิลปะกับภาพที่มีการสื่อถึงพุทธศาสนา ไม่ใช่เพิ่งเกิดขึ้นกับภาพ “ พระพุทธรูปอุลตร้าแมน ” ครั้งนี้เป็นครั้งแรกนะครับ ซึ่งวันก่อน ท่านอาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ก็ได้มีการพูดถึงไว้ด้วยว่าเหตุการณ์ความขัดแย้งหลักๆที่เคยเกิดขึ้นในสังคมไทยที่ผ่านมา ซึ่งมีด้วยกัน 2 ครั้งครับ
ครั้งแรก ต้องย้อนกลับไปไกลนิดนึง คือเมื่อปี 2514 ( 48 ปีที่แล้ว ) กับการที่นักเรียนมัธยมปลายกว่า 20 คน บุกเอาคัทเตอร์กรีดทำลายภาพของอ.ถวัลย์ ดัชนี เพียงเพราะภาพนั้นถูกกล่าวหาลบหลู่ดูหมิ่นพระพุทธศาสนา จนทำให้อ.ถวัลย์ หยุดจัดงานแสดงภาพในประเทศไทยไปหลายสิบปี และหันไปจัดการแสดงภาพที่ต่างประเทศแทน จนชาวต่างชาติให้การยอมรับนับถือมากมาย ( อ่านรายละเอียดได้ใน Content ก่อนหน้านี้ของทางเพจนะครับ ) 
และครั้งที่ 2 ที่ถือว่าได้สร้างแรงกระเพื่อมให้กับสังคมไทยไม่แพ้กัน คือเมื่อปี 2550 ในงานแสดงศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 53 ณ ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมเฉลิมพระเกียรติ ๖  รอบพระชนมพรรษา  มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ จ.นครปฐม ( ม.ศิลปากร ร่วมจัดกับกรมศิลปากร )  ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่  7 ก.ย. – 29 ต.ค 2550 เรื่องมันเกิดจากภาพๆหนึ่งที่จัดแสดงใจงานนี้ครับ
“ ภิกษุสันดานกา ” คือภาพที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นภาพปัญหาภาพนั้น โดยมีเจ้าของผลงานคืออ.อนุพงษ์ จันทร รายละเอียดของภาพนี้คือ
….มีพระสงฆ์ 2 รูป ปากแหลมสีดำเหมือนจะงอยปากของอีกา กำลังเอาหัวชนกัน โดยพระทั้ง  2 รูปนั้นหลับตาทั้งคู่ และกำลังแสดงการยื้อแย่งด้ายสายสิญจน์ กับตะกรุดของขลังในบาตร   บริเวณร่างกายของพระ มีรอยสักยันต์ทั่วทั้งลำตัว เป็นรูปกบ และตุ๊กแกกำลังอยู่ในท่าผสมพันธุ์  ส่วนภาพในย่าม จะเห็นลูกกรอก แสดงถึงความเป็นเพศชายและเพศหญิง  และผู้หญิงกำลังถ่างขาอยู่…..    
ซึ่งภายหลังจากที่ภาพนี้เป็นข่าวครึกโครม อ.อนุพงษ์ ก็ได้ให้สัมภาษณ์ ว่า ....
 “ กระแสกรณีภาพวาดของผมที่ออกมานั้น ปรากฏว่ามีทั้งด้านบวกและด้านลบ  ถือเป็นเรื่องปกติของการทำงานศิลปะ  ที่อาจจะมีคนมองต่างมุมกับผู้ผลิตงานออกมา แต่ขอยืนยันว่าการสร้างผลงานชิ้นนี้ มิได้มีเจตนาลบหลู่พระพุทธศาสนา ถือเป็นงานศิลปะในเชิงพุทธ ก่อนหน้านี้ผมก็เคยสร้างผลงานศิลปะในเชิงพุทธออกมามากมาย เพียงแต่ภาพที่สื่อออกมาไม่ได้เกิดกระแสต่อต้านเช่นนี้ ทั้งนี้ภาพภิกษุสันดานกา เป็นผลงานที่ต้องการสะท้อนให้เห็นถึงเรื่องบาปบุญคุณโทษ ได้ใช้เวลาศึกษางานจากการพระไตรปิฎกแต่ละบท เพื่อค้นหาแรงบันดาลใจสร้างผลงานออกมา ผมใช้เวลานานทีเดียวกว่าจะทำงานชิ้นนี้สำเร็จ ”
 “ ผมเชื่อว่า พระภิกษุที่ดีน่าเลื่อมใสศรัทธาในสังคมไทย ยังมีอยู่มากมายหลายรูป แต่ยังมีคนบางกลุ่ม ที่อาศัยผ้าเหลืองแอบแฝงหาประโยชน์ มั่วสีกา ดื่มสุรา เล่นการพนัน  ที่ผมต้องการสื่อจากงานศิลปะของผมคือ  อยากให้สังคมตระหนักถึงคนกลุ่มนี้ที่มาแอบแฝงเป็นเหลือบมารศาสนา ซึ่งได้สะท้อนออกมาเป็นคนที่มีปากเป็นอีกา นุ่งห่มผ้าเหลือง ยอมรับว่าภาพที่มา มันอาจจะดูรุนแรง คนที่ไม่เข้าใจจะหาว่าผมลบหลู่สถาบันสงฆ์ ซึ่งไม่ใช่เลย ผมนับถือศาสนาพุทธ และภาพที่ออกมา ผมถือว่าเป็นการปกป้องพระพุทธศาสนา เป็นการเตือนให้ชาวพุทธได้เห็นว่าในสังคมไทยยังมีพวกมารศาสนาแอบแฝงมากับผ้าเหลืองอยู่อีก  ขอให้เราช่วยเป็นหูเป็นตาปกป้องคุ้มครองศาสนาด้วย ”
นอกจากนี้ ประเด็นที่มีการพูดว่า ภาพวาดดังกล่าว เป็นภาพวาดที่เทคนิคการวาดด้วยสีอะครีลิคบนผ้าจีวร ( ขนาด 200 x 290 ซม.) ซึ่งอาจจะดูไม่เหมาะสมนั้น อ.อนุพงษ์ก็ได้ให้ความกระจ่างในประเด็นนี้ว่า…
“ แต่เดิมนั้นผมได้เขียนภาพชุดนี้บนแคนวาส  แต่พอผลงานออกมาพบว่าเนื้อหาไม่ลงตัว  พื้นหลังไม่มีความหมาย  ก็เลยทดลองใหม่เอาผ้าจีวรมาเขียนรูปลง  ซึ่งให้ความหมายสอดคล้องกับความจริงที่ว่า  มีคนเข้าไปแอบแฝงในพระพุทธศาสนา  และภาพที่ผมสื่อนั้นเป็นภาพที่ซ่อนหรือแฝงอยู่ในผ้าจีวร เปรียบเทียบอีกาเป็นสัญลักษณ์แทนสิ่งชั่วร้าย  เนื้อหาจึงตรงประเด็นมากกว่า ”
สำหรับอ.อนุพงษ์ จันทร นั้น ผลงานส่วนใหญ่ จะมีความเกี่ยวข้องกับพุทธศาสนาทั้งสิ้น และแต่ละภาพ ก็ล้วนแล้วแต่เป็นภาพที่ประสบความสำเร็จ ได้รับรางวัลการันตีฝีมือและความคิด เช่น
- รางวัลเกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง ประเภทจิตรกรรม ศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 53 จากผลงาน “ ภิกษุสันดานกา ” 
- รางวัลเกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทองประเภทจิตรกรรม ศิลปกรรมแห่งชาติครั้งที่ 52 ในภาพชื่อ “ เศษบุญ-เศษกรรม ” 
- รางวัลเกียรตินิยมอันดับ 2 เหรียญเงินประเภทจิตรกรรม การแสดงศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 51 กับ “ พุทธบริษัทหมายเลข 4 ” 
- รางวัลเหรียญทอง จิตรกรรมบัวหลวง ครั้งที่ 26   ภาพ “ ก้อนทุกข์ ”
- รางวัลยอดเยี่ยม นำสิ่งที่ดีสู่ชีวิต  ครั้งที่  16 ภาพ  ผีบุญ – ทุศีล  
*** สำหรับภาพ “ ภิกษุสันดานกา ” นี้ มีปัญหาต่อกลุ่มพระสงฆ์กลุ่มหนึ่ง นำโดย พระมหาโชว์ ทัศนีโย แกนนำสมัชชาชาวพุทธแห่งชาติ ร่วมด้วย พระภิกษุสงฆ์ , องค์กรพุทธศาสนา 53 องค์กร และศูนย์พิทักษ์พุทธศาสนาแห่งประเทศไทย ที่ในช่วงเวลานั้น ได้ออกมารวมตัวเรียกร้องบริเวณหน้ากระทรวงศึกษาธิการ เพื่อให้หมาวิทยาลัยศิลปากร และผู้ที่เกี่ยวข้องในการจัดแสดงภาพพระภิกษุสันดานกา และ ภาพหมา-นุษย์  ได้ออกมาแสดงตัวรับผิดชอบปัญหานี้ *** 
*** อ.อนุพงษ์ จันทร เกิดเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2523 เป็นชาวจังหวัด ปราจีนบุรี  จบการศึกษาระดับปริญญาตรี ศิลปะบัณฑิต เกียรตินิยมอันดับ 2 ศิลปไทย คณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร และระดับปริญญาโท สาขาวิชาศิลปะไทย บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร ปัจจุบันทำงานเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาวิจิตรศิลป์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง และเป็นศิลปินอิสระที่ยังคงสร้างสรรค์ผลงานอย่างต่อเนื่อง***
*** ในปี 2551 อ.อนุพงษ์ จันทร ได้รับการยกย่องให้เป็น ”ศิลปินชั้นเยี่ยม” ซึ่งจากการได้รับรางวัลในปีนั้นทำให้ อ.อนุพงษ์เป็นหนึ่งในศิลปินที่มีอายุน้อยที่สุดที่เคยได้รับรางวัลนี้ของประเทศไทย ***
*** ในความเป็นจริงแล้ว อ.อนุพงษ์ มีความถนัดงานศิลปะทางด้านประติมากรรมมากกว่างานจิตรกรรม แต่จุดเปลี่ยนหนึ่งที่สำคัญ ที่ทำให้หันมาสนใจงานเขียนรูป เกิดขึ้นเมื่อครั้งเรียนที่ ม.ศิลปากร ในวิชาศิลปะพื้นบ้าน วิธีการมองงานศิลปะไทยร่วมสมัยมีขอบเขตกว้างกว่าภาพที่เรียนสมัยช่างศิลป์ ซึ่งพอได้เข้าไปเรียนจริงๆ จึงรู้สึกสนุกนั่นเอง ***
*** หากยังจำกันได้ผลงานประติมากรรม “คู่กรรม” ของ อ.อนุพงษ์ จันทร เคยร่วมแสดงในนิทรรศการ What's Thai Art Exhibition by The Arts Club Bangkok เมื่อวันที่ 18 - 24 มีนาคม 2562 ที่ผ่านมา ณ ไลฟ์สไตล์ ฮอลล์ ชั้น 2 ศูนย์การค้าสยามพารากอน ***
#Art #Painting #Sculpture #ContemporaryArt
#ศิลปะ #จิตรกรรม #ภาพวาด #ประติมากรรม
#ศิลปะร่วมสมัย #ศาสนากับศิลปะ #เสียดสีสังคม
#อนุพงษ์จันทร #ศิลปินชั้นเยี่ยม
#ArtGallery #The_Arts_Club_Bangkok
ขอขอบคุณ : www.gotoknow.org / www.rama9art.org / www.oknation.nationtv.tv