“ศิลปินบ้าบิ่น นี่คือชื่อที่สื่อมวลชนไทยในยุคหนึ่ง ขนานนามให้กับ อ.ถวัลย์ ดัชนี”
#ศิลปินบ้าบิ่น นี่คือชื่อที่สื่อมวลชนไทยในยุคหนึ่ง ขนานนามให้กับ อ.ถวัลย์ ดัชนี ( ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ จิตรกรรม เมื่อปี 2544 ) จากผลงานการวาดภาพที่แปลกและแตกต่างของอ.ถวัลย์ ในมุมมองของคนและสื่อมวลชนในสมัยนั้น
ที่ว่าแปลกและแตกต่างนั้น แปลกขนาดไหน แตกต่างอย่างไร ก็คงต้องย้อนไป 48 ปีที่แล้ว หรือในปี 2514 ครับ เมื่ออ.ถวัลย์ ได้นำภาพเขียนของท่าน ออกแสดงเป็นผลงานจิตรกรรม ณ สำนักกลางนักเรียนคริสเตียน กรุงเทพ
ซึ่งในช่วงที่จัดงานแสดงนั้น อ.ถวัลย์ไม่ได้อยู่เฝ้าดูแลผลงานด้วยตัวเอง ก็ปรากฎว่าได้มีนักเรียนมัธยมปลายกลุ่มหนึ่ง ( ประมาณ 20 กว่าคน ) บุกเอาคัทเตอร์มากรีดทำลายภาพ จนได้รับความเสียหายไปหลายภาพเลยทีเดียว
เหตุการณ์ในครั้งนั้น กลายเป็นข่าวใหญ่ในหน้าหนังสือพิมพ์ และได้ถูกนำไปวิพากษ์วิจารณ์เป็นอย่างมาก ทำให้อ.ถวัลย์ต้องตกเป็นจำเลยของสังคมในข้อหา “ เขียนภาพลบหลู่ดูหมื่นพระพุทธศาสนา ” ซึ่งถือเป็นการปะทะกันครั้งแรกของวงการศิลปะประเทศไทย ระหว่างผู้สร้างงานศิลปะ กับผู้เสพงานศิลปะ
หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ หน้า 3 ฉบับวันที่ 6 ตุลาคม 2514 คอลัมนิสต์คือคุณสีเสียด ได้มีการลงภาพเขียนของอ.ถวัลย์ที่กล่าวถึง และในช่วงเวลานั้น ก็ได้มีบทความกล่าวไว้ว่า
“ ผู้ชายเปลือยเอาระฆังวัดไทยไปแขวนอัณฑะ มีหลังคาโบสถ์ไทยครอบไว้ คือนายถวัลย์ ดัชนี ละ เป็นศิลปินบ้า หน้าอกเสื้อเป็นพักตร์ของพระเยซูหรือเปล่าไม่รู้ได้ แต่ตัวเขาเป็นคริสต์ ตาลปัตร์พระภิกษุ เป็นนัยน์ตาลุกโพลง พุ่งตรงไปยังหญิงเปลือย จะแปลว่าอะไร นายถวัลย์จะด่าชาวพุทธทั้งประเทศว่าโง่เขลา ที่เข้าใจไม่ถึงศิลปะของเขา เราก็ยอมว่าเราโง่! แต่จะยอมให้นายคนนี้หมิ่นบวรพุทธศาสนาหาได้ไม่ “
( ในความเป็นจริงแล้ว รูปที่หน้าอกเสื้อที่อ.ถวัลย์สวมใส่นั้น ไม่ใช่รูปพระเยซูตามที่มีการกล่าวโทษแต่อย่างใด แต่เป็นรูปของ “ เช เกบารา “ นายแพทย์นักปฏิวัติชาวอาร์เจนติน่า ที่โด่งดังในประเทศคิวบา ซึ่งยังไม่เป็นที่รู้จักกันทั่วไปในสมัยนั้นนั่นเอง )
…ผลงานชุดที่ได้นำไปแสดงนี้ เช่น ภาพเศียรพระพุทธรูปลอยอยู่เหนือสัตว์ประหลาด ผู้ชายกล้ามใหญ่ยนล่อนจ้อน มีหัวเป็นเจดีย์บ้าง มีหัวเป็นหลังคาวัดบ้าง ผู้หญิงแก้ผ้านั่งสยายผม และพระสงฆ์ที่ถือตาลปัตรรูปลูกตา เป็นต้น….
ต่อมา อ.ถวัลย์ ดัชนี ได้มีโอกาสอธิบายถึงผลงานของเขาที่ถูกทำลาย ให้กับประชาชนที่มีข้อสงสัย ไม่เข้าใจในผลงานของเขาไว้ว่า….
“การที่เขียนรูปคางคกปนกับเศียรพระ รูปช้างผสมกับคน หรือรูปผู้หญิงเปลือยกายกับพระสงฆ์ และอื่นๆอีกมากมายที่คนดูไม่เข้าใจว่าเป็นภาพเขียนที่ดูหมื่นพุทธศาสนานั้น นับว่าไม่ถูกต้อง เพราะมีความเชื่อในเรื่องของความดี ความเลว เช่นบรรดาของสรรพสัตว์ทั้งหลายนั้น ย่อมจะอยู่ในสภาพที่เลวทรามต่ำช้ากว่าคนอุปมา เช่น คางคกนั้นน่าเกลียดเหลือกำลัง เป็นของสกปรก ซึ่งเปรียบได้กับความเลวทรามต่ำช้าของมนุษย์ ส่วนเศียรพระนั้น เป็นสิ่งแทนพระพุทธศาสนาอันเป็นของสูงยิ่ง แสดงถึงความดี ความบริสุทธิ์ ความมีปัญญา เอานำมารวมกันแล้วก็จะเป็นการเปรียบเทียบให้เห็นถึงความดี และความเลว ซึ่งเราจะเลือกเอาทางไหน ”
“ ถ้าโลกนี้ไม่มีความเลวแล้ว เราจะรู้ว่าคนดีนั้นเป็นอย่างไร ดังนั้น จึงอาจเป็นไปได้ว่า คนที่ดูภาพเขียนนั้น ได้แปลความหมายของภาพเขียนนั้นผิดไป ซึ่งความจริงแล้วไม่ควรจะแปล เพราะงานศิลปะ ถ้าเรามัวไปแปลอยู่ บางครั้งก็เกิดมีอคติต่องานศิลปะได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลงานประเภท Abstract แล้ว อย่าไปแปลให้ยุ่งยากเลย เพราะการแปลก็ไม่ได้มีคำตอบให้ ถ้าจำเป็นควรจะพิจารณา ว่าชอบ หรือไม่ชอบ เท่านั้นคงจะพอ เราจะไม่พูดว่าเราเข้าใจ หรือไม่เข้าใจ เพราะการที่จะเข้าใจอะไรนั้นนับเป็นเรื่องที่ยาก ”
“ คำสิงห์ ศรีนอก “ หรือ “ ลาว คำหอม ” ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี 2535 ได้เคยแสดงทัศนะเป็นการส่วนตัวกับคุณฉลอง พินิจสุวรรณ ( ผู้เขียนหนังสือ “ ตำนานชีวิตของช่างวาดรูป ผู้ใช้โลกเป็นเวที ” หนังสือประวัติชีวิตของอ.ถวัลย์ ดัชนี ) ไว้ว่า ” ถ้าเราจะวิพากษ์วิจารณ์ผลงานศิลปะ ก็ควรจะใช้ดินสอ หรือปากกาเขียนวิจารณ์ ไม่ใช่คมมีด คมขวานไปจาม ”
ขอขอบคุณ : หนังสือ “ ตำนานชีวิตของช่างวาดรูป ผู้ใช้โลกเป็นเวที ” ของคุณฉลอง พินิจสุวรรณ / บทความคอลัมน์ “ หลงรูป ” โดยคุณตัวแน่น
*** มีภาพหนึ่งชื่อภาพ “ พระอิศวร ” ใช้เทคนิคสีน้ำมันปิดทองคำเปลวบนผืนผ้าใบ เป็นเทคนิคที่อาจารย์ใช้หลายสีโทนรุ้งในการวาด ถือเป็นการออกจากกรอบเดิมที่เน้นสีดำ แดง ทอง ปัจจุบันต้นฉบับภาพนี้ยังคงมีรอยกรีดหลายจุด โดยอาจารย์บอกว่า ” ไม่ต้องซ่อม เพื่อเก็บไว้ให้ระลึกถึงความรุนแรง ” ปัจจุบันภาพนี้จัดแสดงอยู่ที่ “ พิพิธภัณฑ์ศิลปะไทยร่วมสมัย MOCA Bangkok ” ***
สุดท้ายนี้หากท่านนักสะสมหรือผู้สนใจต้องการชมผลงานใน collection ของ The Arts Club Bangkok ท่านสามารถชมได้ที่ร้านค้าของเพจหรือกดที่ลิงค์นี้ครับ www.facebook.com/theartsclubbangkok/shop
และเนื่องจากทางเราไม่ได้ลงผลงานศิลปะใน collection ทุกชิ้น ในร้านค้าของเพจ หากท่านสนใจงานศิลปะของศิลปินท่านอื่นๆนอกเหนือจากที่ได้ชมในร้านค้าของเพจ ท่านสามารถติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมกับทางเราได้ที่หมายเลข 092 617 8208 เรายินดีให้บริการจัดหาผลงานศิลปะให้ตามที่ท่านต้องการครับ
#Art #Painting
#ศิลปะร่วมสมัย #ถวัลย์ดัชนี #ศิลปินแห่งชาติ
#ArtGallery #The_Arts_Club_Bangkok